Phân hữu cơ là gì?

Phân hữu cơ là hợp chất hữu cơ được dùng trong nông nghiệp, là loại phân bón được là từ phân người, phân động vật, lá và cành cây, than bùn, hay phụ phẩm từ sản xuất nông nghiệp, hoặc các chất hữu cơ thải từ sinh hoạt, nhà bếp. Phân bón chứa các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng giúp tăng thêm độ màu mỡ, độ tơi xốp cho đất bằng cách cung cấp thêm các chất hữu cơ, chất mùn và bổ dưỡng.

Để sản xuất phân hữu cơ người ta tiến hành ủ rác, tàn dư thực vật, phân chuồng, than bùn, phụ phẩm nông nghiệp. Nói cách khác, phân hữu cơ được sản xuất từ những phế phẩm nông nghiệp sẽ bảo vệ môi trường sống và đem lại hiệu quả cao trong nông nghiệp.

Phân hữu cơ có đặc điểm gì?

Hầu hết phân hữu cơ đều chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng đa lượng N,P,K, nguyên tố trung lượng và vi lượng cần thiết giúp cây trồng phát triển cân đối cần thiết cho cây trồng. Ngoài ra, phân hữu cơ sẽ không bị mất cân bằng dinh dưỡng như khi sử dụng phân bón hóa học. Dưới đây là một số đặc điểm của phân hữu cơ bạn cần nắm rõ

• Chứa hàm lượng hữu cơ dồi dào tốt cho đất và cây trồng
• Chứa nhiều thành phần dinh dưỡng nhưng hàm lượng thấp
• Dinh dưỡng trong phân hữu cơ cần thời gian để phân hủy thành dạng dễ tiêu cho cây trồng
• Để cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây trồng cần sử dụng với số lượng lớn
• Có mùi, khi sử dụng loại phân chưa xử lý sẽ gây ô nhiễm cho môi trường
• Tác dụng đối với cây trồng chậm nhưng bền

Ưu điểm của phân hữu cơ

Phân hữu cơ chính là phương pháp hữu hiệu để cải thiện độ phì nhiêu của đất. Hàm lượng hữu cơ dồi dào sẽ đem lại nguồn thức ăn cho vi sinh vật đất và dinh dưỡng cung cấp cho cây trồng. Chất hữu cơ cũng chính là phương tiện để đảm bảo các mối quan hệ cộng sinh, hỗ trợ trong đất được đảm bảo.

Phân hữu cơ có nhiều ưu điểm như:

• Đa số các loại phân hữu cơ đều có hàm lượng chất hữu cao, cung cấp cho cây trồng.
• Cải tạo đất bạc màu, đất nghèo dinh dưỡng, làm thay đổi cấu trúc đất, giúp đất tơi xốp hơn
• Cung cấp dinh dưỡng cho cây một cách an toàn, ít gây ngộ độc, sốc phân cho cây
• Không làm chua đất, cân bằng pH
• Tăng cường hiệu quả sử dụng phân hóa học
• Tạo điều kiện cho vi sinh vật đất phát triển
• Rẻ, tận dụng được các nguồn hữu cơ tại chỗ
• Góp phần bảo vệ môi trường, cân bằng hệ sinh thái
• Giảm xói mòn đất

Nhược điểm của phân hữu cơ

Bên cạnh các ưu điểm, phân hữu cơ cũng có những nhược điểm sau:

• Đa số các loại phân hữu cơ truyền thống đều có hàm lượng dinh dưỡng thấp
• Phân hữu cơ phân giải chất dinh dưỡng chậm, cần ít nhất 10 – 15 ngày cây mới hấp thu được, cung cấp không kịp thời dinh dưỡng được nếu cây đang thiếu hụt nhiều
• Một số loại phân hữu cơ cần được xử lý trước khi bón nếu không dễ gây bệnh cho cây trồng, và có mùi hôi
• Các loại phân hữu cơ thương mại chất lượng, giá thành thường rất cao
• Khối lượng phân cần dùng nhiều để đáp ứng đủ nhu cầu của cây trồng.

Sử dụng phân hữu cơ là tốt, nhưng không hiểu rõ dẫn đến dùng sai cách thì hiệu quả mang lại thấp. Nhiều nơi nông dân còn sử dụng phân chuồng tươi chưa ủ hoai để bón cho cây trồng. Vô tình lại mang đến nguồn bệnh, mầm cỏ dại cho khu vườn của mình.

Phân loại phân hữu cơ

Phân bón hữu cơ truyền thống

Có nguồn gốc từ phân của gia cầm, gia súc và phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp, nông – lâm – thủy sản,… được chế biến bằng các kỹ thuật ủ truyền thống. Những loại phân hữu cơ truyền thống thường có hiệu lực chậm, hàm lượng dinh dưỡng thấp và thời gian ủ, xử lý dài.

Phân chuồng:

Phân chuồng được có nguồn gốc từ phân, nước tiểu động vật (phân gia cầm, gia súc). Được sản xuất bằng phương pháp ủ phân truyền thống.

Ưu điểm

Phân chuồng gồm có các chất dinh dưỡng khoáng đa lượng, trung và vi lượng cung cấp cho cây trồng. Phân cung cấp chất mùn giúp tăng độ phì nhiêu, tơi xốp và cải tạo đất giúp cho bộ rễ phát triển.

Nhược điểm

• Có hàm lượng dinh dưỡng thấp do đó cần bón với khối lượng lớn, chi phí vận chuyên cao, tốn nhiều công sức, có mùi hôi.
• Nếu không ủ kỹ hoặc sử dụng phân chuồng tươi sẽ mang nhiều mầm bệnh cho cây trồng như: vi khuẩn, hạt giống cỏ dại, nhộng kén côn trùng hay trứng giun sản, vi khuẩn thổ tả,… Ảnh hưởng tới sức khỏe của con người.

Phân xanh:

Phân xanh được chế biến bằng các ủ  các cây hay lá cây tươi hoặc vùi xuống trong đất để bón cho cây trồng và đất.

Ưu điểm:

Phân xanh có tác dụng bảo vệ, cải tạo đất đai, hạn chế xói mòn.

Nhược điểm:

• Phân xanh khi vùi xuống đất, xảy ra quá trình phân hủy chất hữu cơ thường phát sinh các chất độc hại với cây trồng như CH4, H2S,…gây ra hiện tượng ngộ độc chất hữu cơ.
• Phân xanh có tác dụng chậm và chỉ có công dụng để bón lót.

Phân rác:

Phân rác là những loại phân được chế biến bằng phương pháp pháp ủ truyền thống từ rơm rạ, thân cây, lá cây từ sản xuất nông nghiệp,….

Ưu điểm:

Phân rác giúp tăng độ tơi xốp, hạn chế xói mòn, ổn định kết cấu đất và chống hạn hán cho cây trồng.

Nhược điểm:

• Có hàm lượng dinh dưỡng thấp, cách chế biến phức tạp và mất nhiều thời gian.
• Có thể mang những mầm bệnh hoặc hạt giống cỏ dại sẵn có trong nguồn nguyên liệu

Than bùn:

Than bùn thường không bón trực tiếp cho cây mà phải qua chế biến mới sử dụng được cho cây trồng.

Ưu điểm:

Than bùn có tác dụng tốt trong việc cải tạo, tăng độ phì nhiêu và cung cấp dinh dưỡng cho đất.

Nhược điểm:

Hàm lượng dinh dưỡng thấp, quy trình chế biến phức tạp nên phải bón với khối lượng lớn mới đạt hiệu quả. Nhiều người nhận xét bón phân than bùn vừa tốn công tốn sức vừa tốn chi phí.

Phân bón hữu cơ chế biến theo quy trình công nghiệp

Là những loại phân bón hữu cơ được chế biến theo quy trình công nghiệp với khối lượng lớn lên đến hàng chục ngàn tấn, áp dụng các công nghệ hiện đại để sản xuất ra loại phân bón có chất lượng tốt, đầy đủ dưỡng chất hơn so vơi phân hữu cơ truyền thống.